Ai Được Mệnh Danh Là Trạng Trình?

Trạng Trình là danh hiệu dân gian dùng để tôn vinh Nguyễn Bỉnh Khiêm, một bậc đại trí thức, nhà thơ, nhà văn hóa lớn của Việt Nam ở thế kỷ 16. Ông không chỉ đỗ Trạng nguyên mà còn có uy tín lớn trong triều đình và được nhân dân kính trọng bởi tài năng và đức độ. Bài viết này sẽ giải đáp chi tiết về cuộc đời, sự nghiệp và lý do vì sao Nguyễn Bỉnh Khiêm được gọi là Trạng Trình.

Nguyễn Bỉnh Khiêm: Cuộc Đời và Sự Nghiệp của một Trạng Nguyên Tài Danh

Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 – 1585), tên húy là Nguyễn Văn Đạt, sinh ra tại làng Trung Am, huyện Vĩnh Lại (nay là xã Cổ Am, huyện Vĩnh Bảo, TP Hải Phòng). Ông xuất thân trong một gia đình có truyền thống khoa bảng. Cha là giám sinh Nguyễn Văn Định, nổi tiếng hay chữ nhưng không đỗ đạt cao. Mẹ là bà Nhữ Thị Thục, con gái út của quan Tiến sĩ Thượng thư bộ Hộ Nhữ Văn Lan.

Từ nhỏ, Nguyễn Bỉnh Khiêm đã được hấp thụ truyền thống gia giáo và sớm tìm được thầy học là Lương Đắc Bằng. Ông đỗ đầu cả ba kỳ thi Hương, Hội, Đình và trở thành Trạng nguyên. Sau đó, ông làm quan với nhà Mạc, được phong chức Tả thị lang. Triều đình nhà Mạc rất trọng dụng Nguyễn Bỉnh Khiêm.

Năm 1542, trước cảnh triều đình nhiều nhiễu nhương, ông dâng sớ xin chém 18 kẻ nịnh thần nhưng vua Mạc Phúc Hải không đồng ý. Nguyễn Bỉnh Khiêm từ quan về quê, dựng am Bạch Vân dạy học, lập quán Trung Tân bốc thuốc chữa bệnh, giúp đỡ người nghèo. Nhiều nhân tài được ông bồi dưỡng về trí tuệ và nhân cách, sau trở thành trụ cột của triều Mạc, Lê – Trịnh như: Phùng Khắc Khoan, Lương Hữu Khánh, Nguyễn Quyền…

Tại Sao Nguyễn Bỉnh Khiêm Được Gọi Là Trạng Trình?

Nguyễn Bỉnh Khiêm không chỉ là một Trạng nguyên tài năng mà còn là một nhà triết học lớn của Việt Nam thời bấy giờ. Với sự uyên thâm của mình, ông được triều đình nhà Mạc và các sĩ phu đương thời phong là Trình Tuyền hầu, tức là một vị Hầu tước nối nguồn dòng suối triết học của họ Trình (Trình Di, Trình Hiện – hai nhà triết học khai phá ra phái Lạc Dương của Tống Nho). Chính vì vậy, nhân dân gọi ông là Trạng Trình, kết hợp giữa danh hiệu Trạng nguyên và danh xưng Trình Tuyền hầu.

Triết lý của Nguyễn Bỉnh Khiêm được thể hiện rõ nét trong thơ văn của ông. Ông nhìn nhận cuộc sống bằng con mắt triết học, đúc kết những quy luật của đời sống thông qua những phạm trù triết học. Thơ văn của ông chứa đựng chất liệu hiện thực, mang tính triết lý sâu sắc, truyền đạt đạo lý đối nhân xử thế, đạo vua tôi, cha con, quan hệ bằng hữu, xóm giềng. Tâm hồn ông luôn lo cho nước, thương đời, thương dân, với đạo lý “Tiên thiên hạ chi ưu nhi ưu, hậu thiên hạ chi lạc nhi lạc”. Website THPT Hồng Ngự 1 hy vọng bài viết đã giải đáp thắc mắc của bạn.

Tinh Thần Hiếu Học và Đào Tạo Nhân Tài của Trạng Trình

Nguyễn Bỉnh Khiêm dành tâm huyết cho việc sáng tác thơ văn và dạy học. Ông giáo dục cho nhân dân và học trò về đạo làm người, đạo lý ở đời, cách học… Nguyễn Bỉnh Khiêm cho rằng giáo dục phải định hướng ý chí và hành động cho người học, gắn ý chí học hành với lý tưởng cống hiến cho đất nước. Ông coi mục đích cao nhất của giáo dục là “cứu nhân độ thế” và hướng con người trở về tính “thiện”.

Ông chủ trương thúc đẩy con người nâng cao sự hiểu biết về thế giới, có cách hành xử đúng mực, biết điểm dừng, biết giới hạn. Ông coi việc học phải nhằm vào mục đích hành đạo. Nguyễn Bỉnh Khiêm đã đào tạo nhiều tri thức lớn cho đất nước và được tôn vinh là một bậc thầy đáng kính trọng.

Di Sản của Trạng Trình tại Vùng Đất Hải Phòng

Vĩnh Bảo, quê hương của Nguyễn Bỉnh Khiêm, được mệnh danh là vùng đất địa linh nhân kiệt, nơi sản sinh ra nhiều người con học hành đỗ đạt cao. Trong số 86 nhà đại khoa ở Hải Phòng thời phong kiến, Vĩnh Bảo có số đại khoa nhiều nhất với 24 vị. Người dân Vĩnh Bảo luôn tâm niệm, phấn đấu cho việc học để duy trì và phát huy truyền thống hiếu học của quê hương. Hiện nay, huyện Vĩnh Bảo có trên 200 người có học hàm Giáo sư, Phó giáo sư, Tiến sĩ và nhiều Nhà giáo nhân dân, Nghệ sĩ nhân dân. Trường THPT Vĩnh Bảo liên tục có học sinh đỗ thủ khoa, á khoa đầu vào các trường đại học.